5 Điều Rút Ra từ buổi trò chuyện về lợi ích của sự đa dạng tại môi trường làm việc giữa host Thái Vân Linh và chị Ngô Lê Phương Linh

“Là một người đồng tính nữ thì đối với mình, những hoạt động và sứ mệnh của ICS không chỉ đơn giản là một công việc mà nó còn là những mục tiêu và là một mong muốn cá nhân.” Hãy cùng đến với tập 4 của talkshow “Thiện Nguyện và Những Câu Chuyện” để nghe những chia sẻ chân thành và thú vị từ chị Ngô Lê Phương Linh – Giám đốc Điều hành của ICS Center với sự dẫn dắt của Host Thái Vân Linh. 

1.  LGBT và trải nghiệm tại môi trường làm việc Việt Nam 

Quan sát các nghiên cứu từ phía ICS vào năm 2015, có thể thấy rằng một phần không nhỏ các nhà Tuyển dụng lao động vẫn còn bảo thủ và có cái nhìn tiêu cực về cộng đồng LGBT tại Việt Nam. Mọi người thường đánh đồng và cho rằng người LGBT là một tệ nạn xã hội, dẫn đến việc người lao động là người LGBT thường xuyên bị cô lập tại nơi làm việc và họ không thể công khai, không thể cởi mở về cuộc sống của mình nếu không muốn bị mất việc.

Một số ít những người đủ can đảm để thể hiện thì có thể trở thành hoặc có nguy cơ trở thành nạn nhân của các hình thức bạo lực, phân biệt đối xử khác nhau và nhiều người thậm chí phải bỏ việc sau một thời gian dài chịu đựng. Họ luôn sống trong áp lực phải giấu kín bản thân và phải giấu kín những mong muốn của mình. Kết cục là khiến cho họ lo lắng về sự an toàn cá nhân và gây ra cảm giác không thể hòa nhập cũng như không thể gắn kết với đồng nghiệp ở nơi làm việc. Tất cả những điều đó về lâu dài sẽ làm giảm đi đáng kể năng suất lao động, sức sáng tạo và sự gắn bó của họ với doanh nghiệp.

Một nghiên cứu trên tạp chí Harvard Business Review có đề cập rằng: trong số những lao động LGBT khi được khảo sát thì những người chưa công khai có tỉ lệ mong muốn thay đổi chỗ làm cao hơn gấp 3 lần so với số các bạn LGBT đã công khai an toàn tại nơi làm việc. Có một mô tả mà tôi rất thích: “Hãy thử quay về phòng làm việc của mình, đóng cửa lại và xóa hết mọi vết tích cho biết về gia đình của bạn, đặc biệt là về người bạn đời của bạn. Hãy cho tất cả những cái bức ảnh để vào ngăn kéo và tháo nhẫn cưới của bạn ra. Không được nói về mái ấm của mình; không được nói cuối tuần vừa rồi bạn đã đi nghỉ với họ như thế nào. Và nếu trong trường hợp người bạn đời của bạn lâm bệnh nặng nên cần được chăm sóc, bạn cũng không được xin nghỉ phép vì bất kỳ lý do gì vì bạn sợ sẽ mất việc.

Hãy thử tưởng tượng những điều này để xem liệu bạn có thể làm việc hiệu quả được đến đâu, thì đó chính là những trải nghiệm của người LGBT ở nơi làm việc.

2. Ba rào cản lớn nhất của cộng đồng LGBT tại môi trường làm việc

Đầu tiên đó là việc thiếu thông tin, thiếu kiến thức về LGBT của chính những người trong môi trường làm việc dẫn đến việc họ có những định kiến và những suy nghĩ sai lệch về cộng đồng cũng như là đồng nghiệp LGBT của mình.

Vấn đề thứ hai là thiếu những hình mẫu. Số lượng người LGBT công khai ở nơi làm việc ở Việt Nam vẫn còn khá ít ỏi. Việc một người LGBT không nhìn thấy được những hình mẫu hoặc những người giống mình trong bất kỳ một môi trường nào sẽ ảnh hưởng rất là lớn đến việc các bạn có quyết định công khai hay không, hoặc là cảm thấy môi trường làm việc có đủ an toàn hay không. Ngoài ra, khi không có sự hiện diện của người LGBT đã công khai trong một môi trường làm việc, những nhà tuyển dụng, hay những người người lãnh đạo sẽ cho rằng ở doanh nghiệp của mình không có người trong cộng đồng LGBT. Do vậy họ sẽ không có những hành động, những chính sách để cải thiện môi trường làm việc cho nhân viên thuộc cộng đồng LGBT. 

Điều thứ ba đó là việc thiếu chính sách từ Nhà nước. Hiện nay luật pháp ở Việt Nam vẫn chưa có một chính sách nào bảo vệ quyền của người LGBT, cả từ quyền lao động cho tới những quyền bình đẳng khác, tương tự ở trong môi trường làm việc cũng như vậy. Có rất rất ít những môi trường làm việc có thể đi trước thời đại, chủ động và xây dựng những chính sách bảo đảm quyền lợi cho người lao động là LGBT để họ được nhận những quyền lợi bình đẳng so với những người dị tính khác. 

3. Cơ hội nào cho những tài năng của cộng đồng LGBT? 

Qua quá trình làm việc với doanh nghiệp thì tôi cũng hiểu phần nào con người, hay nguồn nhân lực là một nhân tố cực kỳ quan trọng. Đây cũng là một trong những mối quan tâm hàng đầu của phần lớn các nhà lãnh đạo. Trước đây, tôi nghĩ rằng chủ yếu các doanh nghiệp quốc tế mới quan tâm đến chủ đề này, nhưng sau này, khi nhìn nhận lại, tôi nhận thấy bản thân các doanh nghiệp Việt Nam cũng rất coi trọng nhân tài.

Một nghiên cứu của PWC được thực hiện trên khoảng hơn 10.000 người ở độ tuổi từ 20 đến 35 tại 70 quốc gia khác nhau, trong đó có Việt Nam, kết quả theo tôi nhớ, có đến hơn 80% nữ giới và hơn 70% nam giới cho rằng những chính sách nhân sự đa dạng và bình đẳng của doanh nghiệp sẽ là yếu tố được đánh giá, cân nhắc trước khi họ nộp đơn ứng tuyển.

4. Thách thức đặt ra cho các nhà lãnh đạo hiện nay

Ở Việt Nam, những nhà lãnh đạo thế hệ mới sẽ đối diện với một số khó khăn nhất định khi mở ra cơ hội cho cộng đồng LGBT tại môi trường làm việc. 

Thứ nhất, đó là những lo lắng liên quan đến quan điểm của công chúng về LGBT liệu đã đủ cởi mở hay chưa. Họ có gặp phải những phản ứng ngược hoặc là sự phản đối từ phía nhóm đối tượng khách hàng truyền thống của mình hay không.

Thứ hai là những rào cản về mặt luật pháp, bản thân người LGBT không được bảo vệ về mặt luật pháp. Ví dụ như khi ICS tư vấn đề phát triển chính sách cho một số doanh nghiệp, các doanh nghiệp có nhu cầu mong muốn cung cấp những quyền lợi bình đẳng cho cặp đôi cùng giới, tuy nhiên trong  Bộ luật Lao động thì không có những quy định này, Những hạn chế hiện nay của luật pháp ở Việt Nam cũng gây thêm khó khăn cho doanh nghiệp trong việc họ muốn tạo ra trong môi trường làm việc an toàn hơn cho người LGBT.

5. Những cách mà những bạn bè, đồng nghiệp và đồng minh có thể đồng hành cùng cộng đồng LGBT 

Đầu tiên là hãy học thêm kiến thức về cộng đồng LGBT và đem những kiến thức đó chia sẻ với người khác. Khi bạn muốn giải quyết một vấn đề, thì bạn cần phải hiểu vấn đề đấy, khi muốn hỗ trợ một cộng đồng nào thì bạn sẽ cần phải hiểu về cộng đồng đấy. 

Thứ hai là hãy giao tiếp, hãy nói chuyện, hãy chia sẻ. Một hành động khá phổ biến của tất cả mọi người là chúng ta hay mặc định rằng những người bên cạnh chúng ta đều là người dị tính hợp giới, tức là người những người bên cạnh chúng ta sẽ đương nhiên là thích người khác giới và sẽ không phải là người chuyển giới. Ví dụ, bản thân tôi vẫn thường nhận được những câu hỏi từ những người mà tôi mới gặp lần đầu rằng tôi có bạn trai chưa, rồi lấy chồng chưa, hay có gia đình chưa. Đó chính là sự mặc định trong suy nghĩ của mọi người.

Một điều nữa là khi các bạn đối mặt với những đoạn hội thoại, hoặc là những hành vi phân biệt đối xử đối với người LGBT, ví dụ như nghe về một “gay joke”, lúc đó mình sẽ không biết được là liệu những người nghe được câu chuyện ấy, nghe được những lời đùa giỡn đấy, có người ở trong cộng đồng LGBT hay không. Và nếu có thì đôi khi họ lại ở vị trí không dám lên tiếng. Tôi nghĩ điều có ý nghĩa nhất mà bạn có thể làm là chọn một trong hai điều: một là, các bạn bước ra khỏi cuộc hội thoại đó, quay lưng đi và thể hiện là mình không muốn tham gia vào những hành vi và những cuộc hội thoại đấy; hoặc thứ hai, nếu bạn cảm thấy môi trường đó đủ an toàn thì bạn hãy nói rằng bạn không thích những trò đùa và hành vi như vậy, bạn có bạn bè là người LGBT và bạn cảm thấy là những hành vi và những lời đùa giỡn đó làm bạn thấy tổn thương.

Ngoài ra, bạn còn có thể giúp tổ chức của mình tiến một bước tới việc xây dựng môi trường làm việc an toàn cho cộng đồng LGBT bằng hai cách:  

Thứ nhất là bạn có thể hỏi những người lãnh đạo hoặc bộ phận nhân sự của mình rằng, ở công ty của mình đã từng làm những buổi tập huấn về đa dạng giới nào trước đây hay chưa, đã từng có những hoạt động của nhóm hỗ trợ về chủ đề LGBT hay chưa, hoặc đã giải quyết những vấn đề của người LGBT trong môi trường làm việc hay chưa, hoặc xa hơn nữa là doanh nghiệp liệu đã từng có những chính sách để bảo đảm những quyền bình đẳng về cơ hội và quyền lợi cho người LGBT.

Thứ hai là thúc đẩy doanh nghiệp mình tham gia mạng lưới Vietnam Corporate Pride Network để có thể tìm hiểu thêm về những cách thực hành tốt của những doanh nghiệp khác có cùng quan điểm và quan tâm đến vấn đề về LGBT ở Việt Nam. Ở khía cạnh xa hơn, doanh nghiệp hay cá nhân bạn còn có thể đóng góp bằng cách  tham gia vào những hoạt động vận động về hôn nhân cùng giới, về luật chuyển đổi giới tính, xây dựng môi trường học đường an toàn, chống bắt nạt học đường đối với cộng đồng LGBT, hoặc là xây dựng những mạng lưới gia đình và người ủng hộ cộng đồng LGBT. Có rất nhiều những hoạt động và các chủ đề khác nhau để hỗ trợ cộng đồng LGBT ở Việt Nam, các doanh nghiệp và chính bạn hoàn toàn có thể tham gia vào những hoạt động đó với nhiều vai trò khác nhau.

Ngay bây giờ, hãy follow kênh của You Impact và không bỏ lỡ nhưng tin mới nhất về thiện nguyện: You Impact

Xem trọn bộ tập 4 tại đây: 

Related Posts