6 điểm nổi bật từ buổi trò chuyện về khoảng cách Giáo dục giữa host Thái Vân Linh và chị Quỳnh Trang, Giám đốc Teach for Viet Nam 

Trong tập 3 “Rút ngắn khoảng cách giáo dục thành thị và nông thôn” của talkshow “Thiện Nguyện và những Câu chuyện” đồng hành cùng host Thái Vân Linh đã khai thác không ít khía cạnh giáo dục từ hành trình của chị Nguyễn Thị Quỳnh Trang, Giám đốc điều hành của doanh nghiệp xã hội phi lợi nhuận Teach For Viet Nam với mong muốn nâng cao chất lượng cũng như là xóa bỏ sự bất bình đẳng trong giáo dục. Thông qua cuộc trò chuyện, You Impact sẽ chia sẻ 6 yếu tố đáng ghi nhớ từ bài phỏng vấn: 

1. Khoảng cách giáo dục đến từ nhiều lý do khác nhau, Covid đã làm trầm trọng thêm khoảng cách ấy

Theo một khảo sát của tổ chức Young Lives tại Việt Nam, do ảnh hưởng bởi dịch Covid, trong năm 2021 có 69% thanh niên từ nông thôn phải bị dừng việc học, so với 23% đến từ các thành thị. Lý do không chỉ nằm ở chương trình giảng dạy, mà còn nằm ở chất lượng giáo viên, những cách thức giảng dạy, cũng như xuất phát điểm của các bạn học sinh

Trong đại dịch COVID vừa rồi, số lượng học sinh ở nông thôn tiếp cận được với máy tính, kết nối internet chỉ rơi vào khoảng 30-40%, so với khu vực thành thị hay TP HCM là 60- 70% tùy vào từng khu vực. Không có tiếp cận với internet và các thiết bị cho việc dạy học online thì các bạn ở nông thôn không thể tiếp cận, không thể học được như các bạn ở khu vực thành thị. 

Khoảng cách còn ở việc những vùng sâu vùng xa, nhất là lớp 9 hoặc là bắt đầu lên cấp 3, các bạn dễ trở thành nguồn lao động chính trong gia đình. Khi các bạn phải dành rất nhiều thời gian để tạo ra nguồn thu nhập cho gia đình, đến khi bắt đầu đi học lại thì điều đó sẽ là một trở ngại cho các bạn, làm mất ý chí hay giảm niềm yêu thích để các bạn tiếp tục đi học. Vô hình chung dẫn đến việc các bạn bị buộc phải trở thành người lao động rất sớm, so với các bạn khác  học cấp 3 hoặc đi học trường nghề.

2. Dân số Việt Nam 63% đến từ nông thôn. Nếu chúng ta không nâng cao về chất lượng giáo dục ở khu vực nông thôn thì chúng ta sẽ không có nguồn lao động trong tương lai.

Theo báo cáo nghiên cứu của các Tổ chức quốc tế cho thấy rằng sinh viên Việt Nam được đánh giá về kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp (job-ready skills) kém hơn so với những sinh viên nước khác. Trong khi đó, số lượng học sinh ở nông thôn lại nhiều hơn so với thành thị, vì vậy chất lượng giáo dục ở khu vực nông thôn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến nguồn nhân lực sau này của đất nước. 

Hậu quả thứ hai liên quan về các vấn đề về xã hội. Học sinh ở nông thôn thường đi học một buổi mỗi ngày, buổi còn lại các em thường không có nhiều hoạt động khác để tham gia nhằm phát triển bản thân. Nếu các em không được giữ ở trường học, nuôi dưỡng, hay tham gia hoạt động như học sinh thành thị, chúng gián tiếp dẫn đến một số các tệ nạn xã hội và an sinh xã hội khác được nhìn thấy trong những nghiên cứu.

3. Teach for Viet Nam tuyển chọn, tìm kiếm những bạn trẻ, những con người sẽ trở thành những giáo viên tiên phong.

Để tạo ra những giải pháp lâu dài thì cần phải hiểu được vấn đề nằm ở đâu. Mỗi khu vực sẽ có vấn đề riêng của khu vực đó. Giả sử một vấn đề lớn về việc học sinh bỏ học. Tuy nhiên học sinh bỏ học ở khu vực miền núi sẽ rất khác so với học sinh bỏ học ở khu vực đồng bằng. Nguyên nhân vì những khu vực này cực kỳ khác nhau, Yếu tố ảnh hưởng đến từ tư duy của phụ huynh, đến từ câu chuyện thiếu những tấm gương, hay các bạn không có được động lực để học.

Những vấn đề ở mỗi cộng đồng rất khác nhau, để tìm ra được những nguyên nhân gốc rễ, chúng ta sẽ cần có những nhà lãnh đạo, những con người, những giáo viên hiểu rõ vấn đề mà học sinh đang gặp phải là gì và nhìn ra đâu là sự kết nối giữa các thành tố liên quan ở trong hệ sinh thái giáo dục. Bởi vì một đứa trẻ khi đi học sẽ chịu tác động rất nhiều. Vòng gần nhất là gia đình, là giáo viên, rồi đến nhà trường, xa hơn là tác động của hệ thống chính sách kinh tế xã hội, của tổ chức liên quan. Chính vì vậy, Teach for Viet Nam tập trung tuyển chọn, tìm kiếm những bạn trẻ có thể trở thành những giáo viên tiên phong.

Giáo viên tiên phong có những vai trò chính bao gồm tìm hiểu vấn đề hiện tại của địa phương, nguyên nhân cụ thể trực tiếp ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh. Kế đến là phối hợp cùng với giáo viên địa phương, cộng đồng phụ huynh, cùng với các các bên liên quan để đưa ra được giải pháp cụ thể. Ví dụ, giải pháp về việc đưa ra những mô hình, gương mẫu, tấm gương để các em học tập theo hay giải pháp nâng cao ý thức của phụ huynh để nhận được vấn đề là: con mình phải được đi học, phát triển thêm. 

Bên cạnh đó là vai trò trong việc nâng cao chất lượng giáo dục ở địa bàn, ở khu vực trường học đang hoạt động. Thông qua những chương trình giảng dạy, các bạn giáo viên tiên phong có khả năng giảng dạy những phương pháp mới, tập trung vào phát triển kỹ năng, tập trung phát triển tư duy – tư duy cầu tiến thích ứng được với sự thay đổi. 

Thế giới mà chúng ta đang sống đã là một thế giới thay đổi không ngừng – một thế giới V.U.C.A – thế giới giới đa cực gồm 4 điều kiện: biến động (Volatility), không chắc chắn (Uncertainty), phức tạp (Complexity) và mơ hồ (Ambiguity). Để chuẩn bị cho học sinh trong thế giới đó thì phải tập trung vào kỹ năng, tư duy, những kiến thức tự học được, tự trau dồi và phát triển được. Chương trình này Teach For Viet Nam gọi là Chương trình phát triển năng lực lãnh đạo dành cho các giáo viên tiên phong.

4. Mục tiêu là đến năm 2050 thì tất cả các trẻ em Việt Nam đều đạt được một nền giáo dục hoàn thiện

Teach For Viet Nam chọn trường công bởi vì ở những khu vực vùng sâu, vùng xa là nơi mà đa phần các em đều đi học theo chương trình Giáo dục quốc gia. Ở đó chính là những cái nôi tác động sâu sắc nhất và ảnh hưởng lớn nhất đối với các bạn học sinh tại nông thôn. 

Thứ hai, mục tiêu của Teach For Viet Nam là mang lại sự bình đẳng giáo dục: làm thế nào để xóa bỏ bất bình đẳng giáo dục ở khu vực thành thị, nông thôn và nâng cao về chất lượng. Các trường công vùng sâu vùng xa chính là đối tượng mà Teach For Viet Nam mong muốn hướng tới để hỗ trợ, cùng làm việc và giải quyết được những vấn đề quan trọng trước mắt và sau đó là những cơ hội phát triển xa hơn.

Một điều xa hơn là những bằng chứng cụ thể về sự thay đổi tại những khu vực trường công ở vùng sâu vùng xa thì dễ dàng được nhân rộng và có thể tạo nên tác động về mặt chính sách. Từ đó, tạo ra những thay đổi bền vững và lâu dài hơn khi sự thay đổi tại cấp cơ sở chính là trong lớp học được phản ánh lên thành những thay đổi của chính sách giáo dục chung của địa phương và cả nước. Điều này sẽ mang lại thay đổi cho rất nhiều trẻ em Việt Nam và hướng tới một mục tiêu năm 2050 là tất cả trẻ em Việt Nam đều đạt được một nền giáo dục hoàn thiện.

5. Đầu tư cho các bạn trẻ vì giáo dục là một con đường lâu dài

Các bạn trẻ tham gia chương trình được gọi là giáo viên tiên phong hay là fellow sẽ đóng ba vai trò:  

  • Một là giáo viên, bạn sẽ giảng dạy trong trường học và sẽ được đào tạo, hỗ trợ, phát triển các năng lực lãnh đạo, giảng dạy và những tư duy cần thiết để triển khai được chương trình. Thông qua việc giảng dạy, bạn sẽ phát triển năng lực lãnh đạo của học sinh khi đưa vào tư duy, những điều liên quan đến kỹ năng thế kỉ 21 lồng ghép vào trong các chương trình giảng dạy Tiếng Anh cấp 1, cấp 2, môn STEM – các môn khoa học liên ngành, hay là môn Giáo dục khởi nghiệp. 
  • Thứ hai, bạn sẽ hỗ trợ và phát triển năng lực giáo viên tại địa phương. Chính bạn sẽ là những đội làm việc cùng với đội ngũ giáo viên ở trong trường để khi Teach for Viet Nam rút đi thì bạn đã truyền thụ lại tất cả những kiến thức và kĩ năng, cùng làm việc, đồng kiến tạo với giáo viên để tạo ra những cái giải pháp bền vững hơn cho khu vực ở trường đấy. 
  • Cuối cùng là vai trò của một nhà lãnh đạo trong cộng đồng (Community Leader). Khi các bạn là một nhà lãnh đạo trong cộng đồng thì sẽ tạo ra những dự án phát triển cộng đồng để nâng cao được năng lực dành cho học sinh. 

Sau 2 năm, khi các bạn sẽ hiểu rất rõ ràng về các vấn đề mà giáo viên, học sinh, gia đình đang gặp phải, bạn sẽ trở thành alumni – con đường của cựu giáo viên tiên phong và trở thành nhà lãnh đạo trong giáo dục là điểm khởi đầu để bạn tìm được một hướng đi cho riêng mình. Hướng đi ở đây có thể là tác động về mặt chính sách, tiếp tục giảng dạy ở trong trường học, học cao hơn để đưa ra tư vấn và khuyến nghị cho hệ thống giáo dục, hoặc trở thành những nhà doanh nghiệp xã hội, doanh nhân xã hội để tạo ra giải pháp bền vững hơn ở trong cộng đồng đó. 

Lý do vì sao mà Teach For Viet Nam mong muốn đầu tư vào những bạn trẻ là bởi giáo dục là một con đường lâu dài, những gì chúng ta đang làm thời điểm hiện tại sẽ thể hiện kết quả vào 5 đến 10 năm tiếp theo.

6. Những quả ngọt từ những nỗ lực không mệt mỏi

Từ năm 2017 đến nay, Teach For Viet Nam đã tác động đến hơn 35.000 học sinh và hơn 100 trường ở ba tỉnh thành là Quảng Nam, Tây Ninh và Bến Tre. Tác động trực tiếp được đến hơn 3.000 giáo viên thông qua rất nhiều hoạt động khác nhau. 

Một trong những thành tựu tự hào đến từ kết quả hợp tác với phòng Giáo dục Tân Châu ở huyện Tây Ninh. Trước khi hợp tác với Teach For Vietnam, Trường đứng ở thứ 7/9 huyện về chất lượng giáo dục, nhưng chỉ sau một năm thì phòng đã vươn lên vị trí thứ ba.

Bên cạnh còn có những thành tích khác như là Teach For Viet Nam trở thành một trong những đơn vị chiến lược của Bộ Giáo dục và Đào tạo để triển khai chương trình giáo dục khởi nghiệp thông qua STEM, Tiếng Anh và tư duy thiết kế dành cho 14 tỉnh thành trong các giai đoạn từ năm 2019 đến 2024.

Có 3 cách bạn có thể đồng hành cùng Teach For Vietnam, bao gồm tham gia chương trình phát triển năng lực lãnh đạo Leadership Development Fellowship, tham gia trong chiến dịch gây quỹ và tham gia đội ngũ toàn thời gian của Teach For Viet Nam để cùng hướng đến mục tiêu là đến 2050, tất cả trẻ em Việt Nam sẽ nhận được nền giáo dục hoàn thiện,

Follow us now to get the latest information about philanthropy: You Impact

Watch the full 3rd episode here:

Related Posts